Chơi với mộc

Chơi với mộc

Huy Phạm, CEO 282 Design

"Tôi quan niệm, trồng rừng, hoặc là đã trồng, hoặc ngay bây giờ, đừng để đến ngày mai."

Làm mộc, nguyên liệu chính là gỗ, ai cũng hiểu rừng khắp thế giới ngày càng thu hẹp, khái niệm “bền vững” nghe rất trừu tượng, anh có thể chia sẻ chi tiết?

Va chạm với gỗ, tôi thấy nó có đặc tính và cảm xúc như con người, làm mộc dễ nhưng hiểu gỗ khó. Tôi luôn nghĩ cách tuần hoàn nguyên liệu áp dụng trong sản xuất. Toàn bộ gỗ dùng chế tác, đều là gỗ trồng, tận dụng nguyên liệu tối đa, gỗ thừa ra khỏi xưởng chỉ là dăm bào, mạt cưa.

Bên cạnh việc thi công, tôi tham gia nghiên cứu vùng nguyên liệu (chủ yếu là gỗ teak - giá tị), lập nhóm trồng rừng. Trồng cây gỗ teak, mất 15 - 20 năm mới khai thác được, nếu sản xuất mộc theo lối cũ, trồng bao nhiêu cũng không đủ dùng.

Toàn bộ gỗ dùng chế tác, đều là gỗ trồng, tận dụng nguyên liệu tối đa, gỗ thừa ra khỏi xưởng chỉ là dăm bào, mạt cưa.


Vì sao lại là cây giá tị (gỗ teak)?

Tôi dành nhiều thời gian nghiên cứu về gỗ giá tị và nhận thấy Việt Nam có rất nhiều cánh rừng lớn ở La Ngà (Đồng Nai), Sơn La… Những nước như Indonesia, Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar… cũng đều có gỗ giá tị.

Loại gỗ này ưa độ ẩm, sinh trưởng tốt trong môi trường nhiệt đới, có độ cứng cao, nhẹ, không cong vênh, chống nước, chống mối mọt, nấm mốc, rất phù hợp cho trồng trọt và sử dụng ở Việt Nam.

Toàn Gỗ Teak có độ cứng cao, nhẹ, không công vênh, chống xước, chống mối mọt, nấm mốc


Nghiên cứu gỗ giá tị trong và ngoài nước, điều gì khiến anh ấn tượng?

Các nước khu vực, có nhiều rừng teak đặc dụng, lấy ví dụ nguyên liệu tôi đang sử dụng nhập từ Lào, gỗ trồng trong giai đoạn 1980 - 1990 ở Luang Phrabang. 45% rừng trồng ở Indonesia (khoảng 1 triệu hecta) là gỗ teak.

Cây teak du nhập vào Việt Nam từ những năm 1930, đến những năm 1950 đã có gần 200 ha rừng teak được trồng tập trung ở Định Quán (Đồng Nai), và cho đến nay nơi đây vẫn là nguồn cung cấp cây giống cho cả nước. Diện tích rừng teak ở Việt Nam ước tính hơn 2.500 ha, còn quá khiêm tốn.

Qua các chuyến khảo sát, nghiên cứu, tôi quyết định góp sức trồng rừng, lập nhóm có tên 282 Teak Forest, nhân giống teak từ vùng Đông Nam bộ và Sơn La về hai vườn ươm ở Quảng Bình và Bắc Ninh trồng cho 200 ha rừng đặc dụng trên Bắc Kạn.

Tôi quan niệm, trồng rừng, hoặc là đã trồng, hoặc ngay bây giờ, đừng để đến ngày mai.



Rừng gỗ Teak ở Bắc Kạn

Làm kiến trúc, nhưng đồng nghiệp hay đùa vui anh là thợ mộc, có phải do anh chọn nghề mộc để phát triển hay vì lý do nào khác?

Dông dài một chút về bản thân, thuở nhỏ tôi rất ham chơi, lười học, nhưng thích vẽ, có chút cảm xúc với mộc bởi gia đình có bác tôi theo nghề.

Khi học kiến trúc, tôi cũng tham gia thiết kế, nhưng có lẽ nghề mộc sẵn trong máu, qua chuyến đi các nước trong khu vực và châu Âu, tôi nhận ra nghề mộc truyền thống đang mai một dần, việc khai thác gỗ rừng nguyên sinh vô tội vạ, đi ngược với sự phát triển của tự nhiên, nên tôi quyết định rẽ hướng, vẫn giữ nghề thiết kế kiến trúc song song với xây dựng và phát triển nghề mộc nhưng theo tư duy bền vững.

Huy Pham trong một chuyến thăm quan học hỏi nghề chế tác gỗ ở Đan Mạch

Trở lại chuyện nghề, có nguyên liệu gỗ, nhưng thợ mộc truyền thống ở các làng nghề ngày càng giảm, anh nhận định gì về điều đó?

Nói đến thợ thủ công truyền thống Việt - không riêng nghề mộc - là tồn tại trong dân gian, nặng đặc tính cá nhân, thiếu thiên hướng tập thể. Tìm được thợ làm việc cùng mình đã khó, giữ họ còn khó gấp vạn. Để giúp họ giữ nghề, việc đầu tiên tôi làm là xây dựng tinh thần lớn, hướng đi lớn, tạo cho thợ thấy những thứ họ làm rất giá trị, và thợ là người nặng trách nhiệm giữ nghề, giữ kỹ thuật thủ công. Tôi không tiếc gì với thợ từ nguyên liệu cho đến thời gian.

Về mặt cá nhân, cuối tuần xưởng cho thợ nghỉ, được hỗ trợ tiền xe về quê, tôi nhấn mạnh gia đình phải là cốt lõi để thợ sống, làm việc với trách nhiệm. Thường ngày, tôi làm việc như một người thợ, không phân biệt chủ - thợ nên anh em quý mến, ở lại với mình, cũng là cách giữ họ lại với nghề.


Người thợ là người nặng trách nhiệm giữ nghề, giữ kỹ thuật thủ công


Làm
việc với những “siêu sao” của nghề mộc thủ công, để họ làm việc thuận theo ý mình, anh thấy dễ hay khó?

Cực khó lúc ban đầu. Tôi không lấy yếu tố cá nhân để áp đặt vào công việc, mà lấy tinh thần tập thể xây dựng thói quen. Chẳng hạn không hút thuốc, luôn có tư trang bảo hộ, giày dép, áo quần, giờ làm việc phải tập trung, không điện thoại, không nói chuyện riêng. Nhiêu đó thôi mất ít là 5 - 7 năm thợ mới theo được.



Tại xưởng 282 Design không hút thuốc, luôn có tư trang bảo hộ, giày dép, áo quần, giờ làm việc phải tập trung, không điện thoại, không nói chuyện riêng

Nhiều nhận xét về không gian làm việc của 282 Design là hồn cốt Á nhưng phong cách lại Âu?

Tôi thường kết hợp cùng các kiến trúc sư đi nghiên cứu, trao đổi kinh nghiệm ở châu Âu nhằm học hỏi các công ty, nhà máy sản xuất ứng dụng như tôi đang thực hiện. Tôi nhận ra nếu theo công nghiệp hóa như Đức thì muôn đời chỉ chạy sau, nhưng khi sang Đan Mạch, cách làm của họ là kết hợp giữa khoa học và kỹ thuật con người. Tôi ứng dụng chi tiết đó vận hành công ty và xưởng vì người Việt Nam mạnh về thủ công mỹ nghệ, cần học thêm tinh thần tiết chế, tiết kiệm, thuận với thiên nhiên như người Bắc Âu.

Kết hợp giữa khoa học và kỹ thuật con người trong mỗi sản phẩm sản xuất bởi 282 Design

Là kiến trúc sư, anh quan niệm thế nào về một ngôi nhà của gia đình hiện đại và anh thể hiện không gian sống ấy như thế nào?

Khi thiết kế, tôi luôn tạo không gian thuộc tính tự nhiên. Tôi dành nhiều thời gian tìm hiểu tính cách từng thành viên gia đình, biến ngôi nhà bề ngoài như vỏ kén chung, nhưng chi tiết là sự hợp thành các thành viên gia đình.

Mỗi không gian có một cảm xúc, tính năng riêng. Đồng thời các không gian đều hướng về cuộc sống tích cực. Ngôi nhà phải là nền tảng để khuyến khích mọi người trong gia đình tụ họp, tương tác, vận động, cười đùa.

Ngôi nhà phải là nền tảng để khuyến khích mọi người trong gia đình tụ họp, tương tác, vận động, cười đùa

Không gian chung được thiết kế đẹp, kích thích chuyện sắp xếp dọn dẹp nhà cửa, đấy là cách tạo năng lượng, tạo tính tương tác, không để thành viên gia đình tự nhốt vào hộp, khép kín ở phòng riêng. Cứ sau mỗi công trình, tôi lại sáng tác ra vài sản phẩm nhỏ áp dụng vào không gian như bồn tắm, ghế, giá sách, giường, tủ, vách, kệ tivi… vừa là thí nghiệm, vừa sử dụng kiến trúc đưa ý tưởng thiết kế vào thực hành.

Ngôi nhà phải là nền tảng để khuyến khích mọi người trong gia đình tụ họp, tương tác, vận động, cười đùa

Không gian chung được thiết kế đẹp, kích thích chuyện sắp xếp dọn dẹp nhà cửa, đấy là cách tạo năng lượng, tạo tính tương tác, không để thành viên gia đình tự nhốt vào hộp, khép kín ở phòng riêng. Cứ sau mỗi công trình, tôi lại sáng tác ra vài sản phẩm nhỏ áp dụng vào không gian như bồn tắm, ghế, giá sách, giường, tủ, vách, kệ tivi… vừa là thí nghiệm, vừa sử dụng kiến trúc đưa ý tưởng thiết kế vào thực hành.

 

  Ra đời năm 2008 chỉ với 3 nhân sự hoạt động chủ yếu trong lĩnh vực thiết kế kiến trúc, 282 Design đã trải qua nhiều bước ngoặt trước khi quyết định dấn thân vào một lĩnh vực hoàn toàn mới sau 8 năm nghiên cứu và phát triển không ngừng trong lĩnh vực chế tác và sản xuất gỗ.

Tháng 12/2020 đánh dấu một sự kiện quan trọng, 282 Design chính thức cho ra đời sản phẩm Ván sàn gỗ tự nhiên 3 lớp cao cấp OKO Floor, kết quả của những nghiên cứu và trải nghiệm không ngừng của CEO Huy Phạm với vai trò là một nhà chế tác gỗ.

282 Design chính thức chuyển hướng trở thành Đơn vị cung cấp giải pháp gỗ tự nhiên cao cấp cho công trình.

Chúng tôi tự tin đồng hành cùng các Kiến trúc sư và Văn phòng Kiến trúc tại Việt Nam, cung cấp giải pháp gỗ tự nhiên cho các công trình cao cấp với cam kết đồng hành cùng công trình tới bao giờ chủ đầu tư không còn sử dụng nữa. Sự tự tin cam kết chất lượng sản phẩm của 282 Design đến từ quá trình   sống cùng với gỗ và niềm đam mê không ngừng của 282 Design dành cho gỗ tự nhiên.

Đối với chúng tôi, gỗ tự nhiên không đơn giản chỉ là chất liệu, đó chính là nguồn sống và là người bạn tốt xứng đáng được trân trọng và nâng niu bởi bàn tay những người thợ giỏi nhất, cho ra đời sản phẩm hoàn hảo.